O wymianie

Wymiana uczniowska pomiędzy I LO im. ONZ w Biłgoraju i ASG Crailsheim

Wymiana uczniowska pomiędzy I Liceum Ogólnokształcącym  im. Organizacji Narodów Zjednoczonych w Biłgoraju i Gimnazjum im. Alberta Schweitzera w Crailsheim jest jednym z najstarszych tego typu projektów w wojewódzwie i  kraju.  W 2016 roku minęło 20 lat od pierwszej wizyty naszych uczniów w Niemczech.

Dotychczas bezpośredni udział wzięło w niej 1850 uczestników i ponad 50 opiekunów> Nie można zapominać o ogromnej liczbie uczniów obu szkół, którzy skorzystali na wymianie, rodzinach goszczących, społecznościach lokalnych i wszystkich, którzy zetknęli się z wymianą. Prawdopodobieństwo, że wśród starszego rodzeństwa, kolegów i znajomych są uczestnicy naszej wymiany, jest ogromne.

Nie sposób mówić o programach wymiany pomiędzy Biłgorajem i Crailsheim nie cofając się do genezy partnerstwa między oboma miastami. Pierwsze kontakty z Crailsheim nawiązano w 1994 roku i miały one charakter gospodarczy. Rok później pada propozycja nawiązania współpracy szkolnej i zorganizowania wymiany młodzieżowej. Jako potencjalnych partnerów ówczesne władze komunalne obu miast typują I LO im. ONZ oraz Gimnazjum im. Alberta Schweitzera. Pierwsze spotkanie obu szkół ma miejsce na wiosnę 1996 roku w Niemczech. Historyczną wymianą (17-27.04.) kierujw nauczycielka języka niemieckiego Grażyna Sobieska, towarzyszą jej dwie koleżanki oraz 40 uczniów: 29 dziewcząt i 11 chłopców. W dniach 20-30.10.1996 r. w Biłgoraja z rewizytą przebywa 38 uczniów z Gimnazjum im. Alberta Schweitzera i Gimnazjum Gerabronn pod opieką 3 nauczycieli, w tym ówczesnego dyrektora szkoły Wolfa Spätha. Tak zaczyna sie trwająca do dziś przyjaźń Gimnazjum im. Alberta Schweitzera w Crailsheim z naszym liceum.

Kiedy burmistrzowie Biłgoraja i Crailsheim 16 września 2000 roku podpisują w Crailsheim „Traktat Partnerski”, przyjaźń obu szkół liczy sobie ponad cztery lata. Traktat nie tylko sankcjonuje kilkuletnie kontakty obu miast, lecz także podkreśla dominującą rolę spotkań młodzieży w pielęgnowaniu partnerstwa miast. Po rocznej przerwie – począwszy od roku 1998 wymiany odbywają raz w roku naprzemian w danym mieście partnerskim, początkowo wiosną, a od 2004 roku jesienią. Na początku bierze w niej udział po 40 uczniów, w 2011 r. kwota ta ulega zmniejszeniu do 30, od 2018 r. – do 25 uczestników z każdej szkoły.

W 2015 roku w Biłgoraju odbywa się jubileuszowe, 20 spotkanie młodzieży obu miast. Rok później, w 25 rocznicę powstania Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży i 25 rocznicę podpisania Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie pomiędzy RP i RFN dyrektorzy obu szkół uroczyście podpisują „Porozumienie o Partnerstwie Szkół” (18.06.2016). W 20 rocznicę pierwszej wymiany w Crailsheim uczniowie obu szkół wspólnie opracowują uroczystą akademię. Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży w Warszawie honoruje 20-letnią przyjaźń okolicznościowym wyróżnieniem.

W Polsce o wymianach szkolnych usłyszano pod koniec lat osiemdziesiątych. Kojarzyły się wówczas przede wszystkim z atrakcyjnym wyjazdem i spotkaniem ze światem, który dla większości z nas był bardzo odległy. Nagle niemożliwe stało się możliwe, zawiązywały się partnerstwa szkół, z roku na rok przybywało nowych wymian. Wizyty w szkołach niemieckich i rewizyty ich uczniów w Polsce zaczęły wyznaczać rytm życia coraz większej liczbie placówek w obydwu krajach. Dość powiedzieć, że w obu krajach odbywa się rocznie kilka tysięcy projektów mających charakter wymiany szkolnej.

Skąd tak olbrzymie zainteresowanie młodzieży? Czym jest wymiana szkolna? Wycieczką? Zagranicznym wyjazdem? Z całą pewnością nie jest wycieczką, choć przy okazji dużo podróżujemy i zwiedzamy. Podczas 24 dotychczasowych spotkań uczestnicy z Biłgoraja i Crailsheim wspólnie odwiedzili 36 miejscowości w Niemczech i 25 w Polsce.

Wymiana szkolna to jednak coś więcej, ponieważ jej podstawą jest spotkanie, czyli zderzenie kultur, języków, mentalności, obyczajów, jak również odmiennego sposobu postrzegania świata i ludzi. Jest to wartościowa okazja do uczenia się i zdobywania wiedzy – nie tej podręcznikowej, lecz takiej, której sama szkoła nie przekaże: rodzimej mentalności, sposobu życia, kultury.

Wymianę Biłgora-Crailsheim wspiera i dotuje od 1996 roku Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży, powołania przez Rządy Polski i Niemiec 17 czerwca 1991 roku. Wśród swoich wytycznych PNWM podkreśla, by młodzież nie tylko biernie korzystała z organizowanego dla niej programu, ale sama brała udział w jego planowaniu i miała wpływ na jego przebieg. Na miejscu realizacji programu uczestnicy przebywają ze sobą przez tydzień, realizują punkty programu nieodzowne do efektywnego przeprowadzenia spotkania, takie jak udział w życiu rodzinnym, rówieśniczym i szkolnym partnera, poznanie przez to systemu oświaty danego kraju, zapoznawanie gości z historią, tradycją i kulturą miasta partnerskiego. Aby młodzież polska i niemiecka mogła dobrze poznać się jako grupa i osoby indywidualne organizuje są wspólne zwiedzanie miejscowości w kraju partnera. Podczas dwunastu wyjazdów do Niemiec nasi uczniowie pokonali prawie 40 tys. kilometrów! Program uzupełniają imprezy integracyjne z udziałem społeczności szkolnych i lokalnych, realizacja projektów, udział w zajęciach sportowych i wiele innych form wspólnych działań. Podstawą każdego spotkania jest działalność na rzecz zachowania pamięci i upamiętnienia ofiar Holocaustu oraz rozpowszechnianie wiedzy o zagmatwanej historii obu naszych narodów.

Wymiana przyniosła obu miastom, szkołom i młodzieży ogromne korzyści. Dostrzegalna jest nie tylko w środowisku lokalnym wyjątkowość tej współpracy:

  • spotkania młodzieży prowadzą do przezwyciężania niechęci wynikającej z bolesnych doświadczeń historycznych, uczą tolerancji i świadomego, pozbawionego kompleksów współżycia w Europie.
  • wymiana szkolna daje możliwość poznania rówieśników z drugiego kraju, ich sposobu życia, myślenia, uczenia się, spędzania wolnego czasu, itp. Dla wielu jest okazją do zastosowania w praktyce języka obcego, który poznają w szkole, dla innych – praktyczną lekcją historii i geografii.
  • podnosi motywację uczestników do nauki przedmiotu, w szeregach absolwentów wymiany znajdujemy finalistów i laureatów konkursów języka niemieckiego, absolwenci wymiany podbudowani zdobytym w programie doświadczeniem osiągają bardzo dobre wyniki na egzaminie maturalnym z języka niemieckiego.
  • po ukończeniu szkoły absolwenci wymiany odbywają praktyki w Crailsheim, podejmują się pracy – w charakterze Au-pair bądź wraz z rodzinami spędzają czas wakacji w naszym mieście partnerskim.
  • stała się zalążkiem wielu dalszych inicjatyw: zainspirowała kolejne szkoły do nawiązania w roku 2004 stosunków partnerskich – Realschule am Karlsberg w Crailsheim i Gimnazjum im. Św. Jadwigi Królowej w Biłgoraju. Obecnie ma także miejsce współpraca wielu grup zawodowych – nauczycieli, orkiestr dętych, grup plastycznych, tanecznych, sportowych.
  • udział w wymianie nie tylko wzmacnia samoocenę uczestnika lecz jest także sprawą prestiżową dla niego, jego rodziny oraz przyczynia się do kultywowania dobrego imienia i tradycji szkoły.
  • nauczycielom daje możliwość wykorzystania nowych warunków pracy i zmiany w rutynie nauczania swojego przedmiotu.
  • po zakończonym projekcie uczeń poza cennym doświadczeniem otrzymuje zaświadczenie o udziale w wymianie, sporządzone na specjalnym druku PNWM, które wzbogaca jego Portfolio.